Ngày 31/12/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức phiên họp Hội đồng đánh giá, nghiệm thu chính thức đề tài khoa học công nghệ cấp Quốc gia - “Nghiên cứu tuyển chọn giống cây thuốc diệp hạ châu đắng (Phyllanthus amarus Schum. et Thonn.), ngưu tất (Achyranthes bidentata Blume), kim tiền thảo (Desmodium styracifolium (Osbeck) Merr.)”, mã số: NVQG-2023/ĐT.09. Đề tài do Viện Dược liệu chủ trì và TS. Phan Thúy Hiền là Chủ nhiệm đề tài.
Trong Quyết định số 376/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Chương trình phát triển công nghiệp dược, dược liệu sản xuất trong nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” đã nêu rõ mục tiêu: đến năm 2030 thuốc sản xuất trong nước đạt khoảng 80% nhu cầu sử dụng và 70% giá trị thị trường, trong đó thuốc dược liệu tăng thêm ít nhất 30% so với năm 2020. Sản xuất dược liệu ở nước ta trong những năm gần đây tăng nhanh, nhưng còn gặp rất nhiều khó khăn trong đó có một phần nguyên nhân do giống bị thoái hóa, công tác chọn tạo giống mới chưa được quan tâm nhiều dẫn đến chất lượng không ổn định. Quyết định số 3657/QĐ - BYT ngày 20/8/2019 đã ban hành danh mục 100 dược liệu có giá trị y tế và kinh tế cao để tập trung phát triển giai đoạn 2020 - 2030. Trong đó, diệp hạ châu đắng, ngưu tất và kim tiền thảo là những cây được ưu tiên tập trung phát triển ở quy mô lớn.
Qua quá trình thực hiện (từ 03/2023 đến 11/2025), đề tài đã hoàn thành đầy đủ các sản phẩm đề ra. Nhiệm vụ đã thực hiện đầy đủ các nội dung nghiên cứu đúng tiến độ, đáp ứng mục tiêu nghiên cứu và đạt được các kết quả nổi bật: 1) Đã tuyển chọn, xây dựng hồ sơ và tự công bố lưu hành được 3 giống cây dược liệu: 01 giống diệp hạ châu đắng VDL.DHC01 cho năng suất trên 3,9 tấn/ha là giống được công bố lưu hành thứ 2 được đăng trên trang web cơ sở dữ liệu ngành trồng trọt của Bộ Nông nghiệp và Môi Trường nhưng giống công bố trước đó không công bố chỉ tiêu định lượng hoạt chất theo dược điển việt Nam V; 01 giống ngưu tất VDL.NT01 cho năng suất trên 3,6 tấn/ha là giống ngưu tất đầu tiên được công bố lưu hành đăng trên trang web cơ sở dữ liệu ngành trồng trọt của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; 01 giống kim tiền thảo VDL.KTT01 cho năng suất trên 8 tấn/ha được công bố lưu hành đầu tiên đăng trên trang web cơ sở dữ liệu ngành trồng trọt của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. 2) Đã xây dựng, hoàn thiện và ban hành cấp cơ sở 03 quy trình nhân giống, 03 quy trình trồng, 03 TCCS giống (bao gồm tiêu chuẩn cây mẹ, tiêu chuẩn hạt giống, tiêu chuẩn cây giống) cho 3 giống mới chon lọc VDL.DHC01, VDL.NT01, VDL.KTT01. 3) Đã xây dựng được 03 TCCS khảo nghiệm tính khác biệt, tính đồng nhất, tính ổn định (khảo nghiệm DUS) và 03 TCCS khảo nghiệm giá trị canh tác, giá trị sử dụng (khảo nghiệm VCU) cho 3 cây diệp hạ châu đắng, ngưu tất và kim tiền thảo. 4) Đã triển khai khảo nghiệm DUS và khảo nghiệm VCU cho 3 giống mới với tổng diện tích 24.440 m2/2 vụ tại 10 điểm khảo nghiệm, trong đó khảo nghiệm giống diệp hạ châu 8.700 m2, giống ngưu tất 7.460 m2 và giống kim tiền thảo 8.280 m2. Tổ chức 03 hội thảo khoa học về kết quả nghiên cứu tuyển chọn và khảo nghiệm giống 3 cây. Ngoài ra, nhiệm vụ đã góp phần đào tạo 01 thạc sĩ (đã nhận bằng tốt nghiệp) và 01 nghiên cứu sinh, công bố 03 bài báo trên tạp chí chuyên ngành trong nước.
Đề tài được các thành viên Hội đồng nghiệm thu đánh giá xếp loại Đạt. Căn cứ vào các cơ sở khoa học của đề tài và tiềm năng phát triển 03 giống diệp hạ châu đắng, ngưu tất và kim tiền thảo, 100% thành viên Hội đồng nhất trí về khả năng tiếp tục phát huy, mở rộng các vùng khảo nghiệm và thương mại hóa sản phẩm của đề tài. Trong thời gian tới nhóm nghiên cứu tiếp tục khảo nghiệm bổ sung 01 vụ diệp hạ châu đắng để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ công bố lưu hành giống diệp hạ châu đắng cho vùng đồng bằng sông Hồng.
(Nguồn tin: Viện Dược liệu)